Η μέθοδος Pilates αποτελεί ένα σύνολο ασκήσεων που γυμνάζουν ολόκληρο το σώμα συμμετρικά. Μέσω της μεθόδου αυτής  επιτυγχάνεται η ενεργοποίηση και η ενδυνάμωση βαθύτερων μυϊκών ομάδων με αποτέλεσμα το σώμα να γυμνάζεται από μέσα προς τα έξω και τα οφέλη της άσκησης να διατηρούνται για περισσότερο χρονικό διάστημα σε σχέση με άλλες μορφές άσκησης. Η εκγύμναση με τη μέθοδο Pilates απαιτεί την αρμονική συνεργασία σώματος και μυαλού καθώς η εκτέλεση των ασκήσεων βασίζεται στην ακρίβεια και στην ποιότητα της κίνησης και όχι στην ποσότητα των επαναλήψεων.  Η μέθοδος εστιάζει στην ενδυνάμωση και την καλή λειτουργία της σπονδυλικής στήλης και το σύνολο των μυών που την περιβάλλουν. Στόχος της είναι η ενδυνάμωση των μυών που αποτελούν το κέντρο του σώματος (powerhouse) δηλαδή των κοιλιακών, και κυρίως του εγκάρσιου κοιλιακού, των ραχιαίων και των μυών του πυελικού εδάφους. Το κέντρο αποτελεί τον πυρήνα από τον οποίο πηγάζει κάθε κίνηση και από την ενεργοποίηση και τη σταθεροποίησή του εξαρτάται η σωστή  εκτέλεση των κινήσεων από το υπόλοιπο σώμα. Σημαντικό ρόλο επίσης διαδραματίζει η χρήση της αναπνοής. Μερικά από τα οφέλη της αναπνοής για το σώμα αποτελούν η βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος, η ενθάρρυνση της αυτοσυγκέντρωσης, η κινητοποίηση των κατάλληλων μυών, η παροχή  ‘’εσωτερικού’’ ρυθμού για τις κινήσεις καθώς και η συμβολή της στην καταπολέμηση του άγχους. Η σωστή εισπνοή και εκπνοή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι στην εκτέλεση όλων των κινήσεων.

Η μέθοδος Pilates βασίζεται στη διατήρηση της σωστής στάσης του σώματος και της σωστής ευθυγράμμισης της σπονδυλικής στήλης. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής που είναι κυρίως καθιστικός έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αποκλίσεων από τη σωστή στάση  και τη σωστή ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης. Ιδανική  ευθυγράμμιση σημαίνει λιγότερη ένταση και επιβάρυνση για τη  σπονδυλική στήλη και εξοικονόμηση μυϊκής δραστηριότητας.  Οι φυσικές καμπύλες της σπονδυλικής στήλης είναι σημαντικό να υπάρχουν καθώς δρουν ως αμορτισέρ για το σώμα απορροφώντας τους κραδασμούς και προστατεύουν τις αρθρώσεις από τις φορτίσεις. Επίσης η διατήρηση των φυσικών καμπυλών συντελεί και στην ομαλή λειτουργία των εσωτερικών οργάνων. Αντίθετα η λανθασμένη ευθυγράμμιση προκαλεί υπερβολική ένταση στις αρθρώσεις, τα οστά, στους μυς και στους συνδέσμους με αποτέλεσμα τη δημιουργία μυϊκών ανισορροπιών και κατ’ επέκταση την πρόκληση  μυοσκελετικών πόνων.